BOÐAZKALE-HATTUÞAGünümüzden 5 bin yýl öncesine ait kültürel verilere rastlanan Boðazkale’de, ilk organize devleti kuran Hititlerin, ilk baþkenti Hattuþa bulunmaktadýr. Hattuþa Anadolu’nun kalbinde, UNESCO tarafýndan Dünya Kültür Mirasý Listesine alýnmýþ ülkemizdeki 9 deðerden biridir.
Hitit uygarlýðý en az Mýsýr Uygarlýðý kadar eski ve zengin bir uygarlýktýr. Hititlerle Mýsýrlýlar arasýnda yapýlan Kadeþ Antlaþmasý metin tabletleri Boðazkale’de bulunmuþtur. Ayrýca, Hattuþa’nýn en büyük ve etkileyici kutsal mekaný, þehrin dýþýnda yeralan, yüksek kayalar arasýnda saklanmýþ Yazýlýkaya Kaya Tapýnaðý’dýr. Tapýnak’ta 90’tan fazla tanrý, tanrýça, hayvan ve hayal ürünü yaratýklar kaya yüzeyine iþlenmiþtir.
Boðazkale Ýlçesi , Sungurlu Ýlçesine baðlý bir bucak merkezi iken ; 1987 yýlýnda yörenin turistik durumu dikkate alýnarak ilçeye dönüþtürülmüþ ve Çorum’a baðlanmýþtýr.Ýlçe olmadan önce ; Boðazköy ismini taþýyan yerleþim yeri, Çorum Ýlinin 82 km güneybatýsýndadýr.
Hattuþa ve Yazýlýkaya’nýn keþfi 1834 yýlýnda olmuþtur.1835-1894 yýllarý arasýnda çeþitli yabancý arkeologlar tarafýndan ferdi çalýþmalar yapýlmýþ ; 1904 yýlýndan itibaren ise Alman Doðu Kültürleri Araþtýrma Merkezi tarafýndan kazý çalýþmalarý baþlatýlmýþtýr.1939 yýlýndan bu yana da kazýlar, aralýksýz olarak devam etmektedir.
Boðazkale; Hattuþa ve Yazýlýkaya ören yerleri 02.10.1998 tarihinde Milli Park olarak ilan edilmiþtir.
Tarihçe:Boðazkale, Hitit uygarlýðýnýn baþkenti Hattuþa’ýn bulunduðu þehirdir. Ýlk yerleþim Kalkolitik çaðda baþlamýþ; ilk Tunç çaðýnda Hattiler’in sonra Asur ticaret kolonilerinin mekaný olan Hattuþaþ, Hititler döneminde baþkent olmuþtur. Böylece ilçenin gerçek tarihi, M.Ö.2000 yýllarýnda baþlamýþ olur. Kentin asýl merkezini Büyük Kale teþkil eder. Büyük Mabet’in bulunduðu yer ise aþaðý þehir bölgesidir. Yazýlýkaya Açýk Mabedi de Hitit uygarlýðýnýn en önemli bölgeleridir. Burada ele geçirilen tabletler, tarihe ýþýk tutmaktadýr.
Hititlerden sonra bölgeye Frigler, Medler, Galatlar, Romalýlar, Bizanslar hakim olmuþtur.
1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra 1075 yýlýnda Melik Ahmet Gazi komutasýndaki Daniþmendli ordusu tarafýndan Çorum Bölgesi’nin fethiyle buralara da Türk göçleri baþlar. 16. yüzyýlda Türkmen boylarýndan Maraþlý Dulkadiroðullarýndan bir grup önce Hattuþaþ / Boðazköy’ün 3 km kuzeyindeki Yekbas’a yerleþtirilirken, 17. yüzyýlýn sonunda buradan Eski Hitit baþkentinin eteðine taþýnýrlar.
Hattuþaþ 1986 yýlýnda UNESCO’nun “Dünya Kültür Mirasý” listesine alýnýnca yörenin turistik durumu dikkate alýnarak harekete geçilmiþtir. Boðazköy adýyla Sungurlu’ya baðlý bir bucak iken adý Boðazkale’ye çevrilerek 1987 yýlýnda Çorum’a baðlý bir ilçe haline getirilmiþtir. Çorum, binlerce yýldýr çeþitli uygarlýklarýn yan yana ve üst üste oluþturduðu yerli Anadolu kültür geleneðini devam ettiren illerin baþýnda gelir.Maddi kültür belgelerinin zenginliði açýsýndan adeta bir açýk hava müzesi görünümünde olan Çorum yöresi 1830’lu yýllardan itibaren Avrupalý gezginlerin, bir çok yerli ve yabancý bilim adamlarýnýn ilgi odaðý haline gelmiþtir.
Ýklim:Karasal ve kuru bir iklimi vardýr.






