Genel Bilgiler
Yüzölçümü: 5.712 km²
Nüfus: 10.018.735 (2000)
Ýl Trafik No: 34
"Orada, Tanrý ve insan, doða ve sanat hep birlikte, yeryüzünde öylesine mükemmel bir yer yarattýlar ki, görülmeðe deðer." Bir koluyla Asya`ya, diðeriyle Avrupa`ya uzanarak iki kýtayý da kucaklayan kenti Lamartine böyle tanýmlýyor.
Baþkentler baþkenti olarak bilinen, önce Roma, ardýndan Doðu Roma (Bizans) Ýmparatorluðu ve kýtalara hükmederek büyük barýþ coðrafyalarý yaratmýþ, Osmanlý Ýmpatatorluðuna baþkentlik yapan Ýstanbul, geçmiþin ihtiþamýný gururla korurken modern bir geleceðe doðru ilerlemektedir. Ýstanbul`daki çeþitlilik ziyaretçileri gerçekten büyülemektedir. Müzeleri, kiliseleri, saraylarý, camileri, pazar yerleri ve doðal güzellikleri bitmez tükenmez nüanslar sunmaktadýr. Boðazýn kýyýsýnda þöyle bir arkanýza yaslandýðýnýzda, grupta kýzaran renklerin karþý sahildeki evlerin pencerelerine yansýmasýný seyrederek, yüzyýllar öncesinde, insanlarýn bu olaðanüstü yeri neden seçtiklerini birden anlar ve Ýstanbul`un "dünyanýn merkezindeki" þehir olduðunu hissedersiniz.
Þehrin en güzel anýtlarý, Haliç-Marmara Denizi-Surlar arasýnda kalan yarýmadada yer alýr. Kentin tepelerinden yükselen 500`ü aþkýn caminin sulieti baþdöndürücü bir atmosfer yaratýr. Ýnsan kendini geçmiþ zamanla bugün arasýnda bir rüyada gibi hisseder! Altý minaresiyle Ýstanbul`un sembolü haline gelen, dekorasyonunda kullanýlan mavi çiniler nedeni ile "Mavi Cami" diye anýlan Sultanahmet Camii`ni mutlaka görmelisiniz. Karþýsýnda, Ýmparator Justinien zamanýnda kilise olarak inþa edilmiþ olan ünlü Ayasofya Müzesi yer alýr; mimari hünerler örneði olan bu yapý, Hz. Ýsa`yý, Hz. Meryem`i ve imparatorlarý tasvir eden nefis mozaik panolarla bezenmiþtir. Bir baþka tepeden bu iki muhteþem abideyi seyreden Süleymaniye Cami ise Osmanlý mimarlýk sanatýnýn zirvesidir. Kanuni Sultan Süleyman`ýn isteði üzerine Mimar Sinan tarafýndan inþa edilmiþtir.
Marmara`ya ve Boðaz`a hakim bir tepe üzerinde, 400 yýl boyunca Osmanlý sultanlarýna konutluk ve siyasi merkezlik etmiþ olan Topkapý Sarayý yer alýr. Topkapý`da Çin Porselenleri koleksiyonunu, altýn iþlemeli ve deðerli taþlarla süslü tahtlarý, sultan kostümlerini, masallardakileri andýran mücevherleri, nadir elyazmasý kitaplarý, yüzyýllarca merak uyandýrmýþ olan harem salonlarýný görebilirsiniz.
Ayasofya ile Sultanahmet Cami arasýnda araba yarýþlarýnýn yapýldýðý Bizans Devrinin ünlü Hipodromu ve bu Hipodromun orta yerinde, bu dönemden kalma üç dikilitaþ bulunur.
Yerebatan Sarayý Bizans döneminde yapýlmýþ en önemli su sarnýçlarýndan biridir. En güzel Bizans devri eserlerinden biri sayýlan Kariye Müzesi mozaik ve fresklerle süslü orijinal dekorunu muhafaza etmektedir. Ýstanbul`da görmeden edemeyeceðiniz bir baþka mekan da Eyüp Camiidir. Burasý, Eyüp Sultan`ý ziyaret edip manevi haz arayanlara güvercin sesleriyle her an cývýl cývýl bir ortam sunar.
Ýstanbul tarihsel yapýlarýn yeniyle buluþtuðu, yenilendiði bir þehirdir ayný zamanda. Kapalýçarþý labirentvari yapýsýyla geçmiþin hülyalý günlerinin izlerini taþýmakta ýsrar ederken bir yandan da modern dünyanýn yepyeni ürünlerini serer önünüze; büyüleyici mücevherler, bakýr eþyalar, halýlar, çeþit çeþit deri ve süet giyim... Cazibesine kapýlýnca en ufak bir yorgunluk duymadan saatlerce dolaþabilirsiniz bu çarþýda.
Boðaz`da bir vapur gezisi, unutulmaz anýlarýnýz arasýna girecektir. Boðaz`ýn iki yakasýnda sýralanan her birinden ayrý bir sevda masalýnýn sulara yansýdýðý asude ve emsalsiz yalýlar, 20. yüzyýlda yapýlan lüks villalar, Dolmabahçe, Göksu ve Beylerbeyi Saraylarý, Rumeli ve Anadolu Hisarlarý, balýkçý köylerinden kalma izler, lokantalar, çay bahçeleri, parklar, gece kulüpleri sizi büyüleyebilir. Ayný günde Karadeniz`in vahþi sahillerinde denize girip ardýndan Marmara`nýn sakin kýyýlarýnda bir çay bahçesinde bir fincan kahvenizi yudumlarken belki de tarihe geçecek anýlarýnýzý kaleme alabilirsiniz.
Eþsiz tarihi ve kültürel geçmiþi ve sayýsýz cazibesine ilave olarak modern oteller, istisnai lokantalar, gece kulüpleri, kabareler, tarihi çarþýlar ve dükkanlar Ýstanbul`u konferans ve kongreler için dört dörtlük bir mekan yapmaktadýr.
Ýlçeler
Adalar, Bakýrköy, Beþiktaþ, Beykoz, Beyoðlu, Eminönü, Eyüb, Fatih, Gazi Osman Paþa, Kadýköy, Kâðýthane, Kartal, Küçükçekmece, Pendik, Sarýyer, Þiþli, Ümraniye, Üsküdar, Zeytinburnu, Büyükçekmece, Çatalca, Silivri, Þile, Avcýlar, Baðcýlar, Bahçelievler, Bayrampaþa, Esenler, Güngören, Maltepe, Sultanbeyli, Tuzla.
Önemli Semtler
Boðaz: Avrupa ve Asya`yý ayýran Boðaz`da Karadeniz`e doðru geleneksel ve unutulmaz bir deniz gezisi yapmadan Ýstanbul ziyareti tamamlanmýþ sayýlamaz. Büyük bir ihtiþam ve saf bir güzellik yansýtan kýyýlarý geçmiþ ve günümüzün karmasýdýr. Yalýlarýn yanýnda modern oteller, taþtan hisarlarýn yaný baþýnda rustik saraylar ve küçük balýkçý köylerinin hatýrasýný taþýyan semtlerde þýk yapýlar... Boðaz`ý görmenin en iyi yolu kýyýlarýnda zig zag çizen yolcu vapurlarýndan birine binmektir. Eminönü`nden baþlayan gezi sanki bir bayramda akraba ziyaret ediyormuþ gibi sýrayla Boðazýn Asya ve Avrupa kýyýlarýna uðranarak devam eder. Gezi, aþaðý yukarý 6 saat sürmektedir. Eðer gezi özel bir biçimde gerçekleþtirilmek istenirse, bu konuda gece veya gündüz kýsa düzenlemeler yapan ihtisaslaþmýþ acentalara baþvurulabilinir.
Haliç: Uzun ve dar, boynuz biçimindeki Haliç Ýstanbul`un Avrupa tarafýný bölmektedir. Dünyanýn en tabii limanlarýndan biri olduðundan Bizans ve Osmanlý donanmalarý ve ticari gemicilikle ilgilenenler burada toplanmýþlardýr. Gurup vakti suyun altýn rengini aldýðý bu yerin kýyýlarý bugün hoþ parklarla ve yürüme alanlarýyla çevrilidir. Haliç`in ortasýna doðru gidildiðinde yer alan Fener ve Balat semtlerinde, Bizans ve Osmanlý döneminden kalma ahþap evler, kiliseler ve sinagoglarla dolu sokaklar bulunmaktadýr. Ortodoks Patriði de burada oturmaktadýr. Biraz yukarýdaki Eyüp, Osmanlý mimarisinde oymacýlýðýn yansýdýðý bir yerdir.
Tepelerin yamaçlarýný yer yer koyu selvilerin bulunduðu mezarlýklar kaplamaktadýr. Dualarýnýn kabul göreceðine inananlar buradaki Eyüp Türbesini ziyaret ederler. Bu tarafa bakan tepedeki Pierre Loti Kahvesi manzaranýn keyfine varmak için mükemmel bir mekandýr.
Beyoðlu Ve Taksim: Beyoðlu yapýldýðý devrin özelliklerini koruyan, 100 yýl evvelki Avrupa tesirli mimari mirasýyla görülmeye deðer bir semttir. Avrupa`nýn ikinci eski metrosu Tünel halen en kýsa metro unvanýný korumaktadýr. Metro ile kulesi bir sembol haline gelen Galata bölgesine geçmek mümkündür. Tünelin üst ucu Istiklal Caddesinin baþlangýcýdýr. Eski tramvaylarýn tekrar servise konulduðu, yalnýz yayalara açýk cadde, Cumhuriyet devrinde konsolosluklara tahsis edilen eski elçilik binalarý ile çevrilidir. Tünelin üst kýsmýnda, Ýstiklal Caddesinin baþlangýcýndaki Divan Edebiyati Müzesi (Mevlevi Tekkesi - 18. yy. eseri) güzel bir yapýdýr. Caddenin iki yanýnda birbirinden meþhur mekanlar vardýr. Bir yanda Galatasaray Lisesi, karþý sýrada rengarek, otantik restoranlarý ve Balýk Pazarýný içine alan Çiçek Pasajý... Sonra cadde boyunca sinemalar, tiyatro, kafe, lokanta ve eðlence yerleri... Taksim meydanýna ulaþan cadde eski parlak, hareketli, daima kalabalýk gün ve gecelerine yeniden kavuþmuþtur.
Türk`ün Kurtuluþ Savaþýný, Atatürk ve arkadaþlarýný sembolize eden, göz okþayan abide Taksim meydanýný süslemektedir. Yeni metronun ana terminali meydanýn altýnda, Atatürk Kültür Merkezi de kuzeyde yer almaktadir. Beþ yýldýzlý Hyatt ve Intercontinental Otelleri Taksim Parkýndadýr, Istanbul Hilton Oteli de buradadýr. Sýnýfýnda Türkiye`de yapýlan ilk otel olan Hilton (1955) halen en meþhur ve en iyi olma özelliðini korumaktadýr. Radyo Evi, türünün en zenginlerinden olan Istanbul Askeri Müzesi, Lütfü Kýrdar Kongre Sarayý, Açýk Hava Tiyatrosu da bu civardadýr.
Sultanahmet: Tarihi yarýmadanýn batý ucunda yer alan semtte farklý Ýmparatorluklarýn önemli dini, idari ve sivil yapýlarý yer almaktadýr. Tarihi Sultanahmet meydanýnýn etrafý Ayasofya, Haseki Hürrem Hamamý, Sultanahmet Camii, Hippodrome, Dikilitaþla gibi tarihi eserlerle çevrilidir.
Ortaköy: Boðazýn en güzel yerine tahtlanan, zamanýnda padiþahlarýn sayfiye yeri olan Ortaköy Osmanlý Dönemi`nden beri ilgi çeken bir yerleþim merkezidir. Bugün Çýraðan Sarayý, Kabataþ Erkek Lisesi, Feriye, Princess Oteli, ve cami kilise ve sinagog üçgeninde yer alan Ortaköy, çarþýsý ve içindeki seyyar "entel pazarý", hediyelik eþya dükkanlarý, kafeleri, barlarý ve restoranlarýyla Ýstanbulun önemli eðlence ve alýþveriþ merkezlerinden birisidir.
Sarýyer: Tarabya`dan sonraki virajdan Boðaziçi`nin Karadeniz`e kavuþmasý ilk defa görünür. Buradan Sarýyer semti içlerine kadar elçiliklere ve þahýslara ait eski yazlýklar ve balýk lokantalarý sýralýdýr. Büyükdere`den ayrýlan dar bir yol orman içlerini aþarak, bentleri geçerek Karadeniz sahillerine, meþhur Kilyos plajlarýna ulaþýr.
Sarýyer ve sonraki Rumeli Kavaði vapur seferleri ile Boðazý gezenlerin Avrupa yakasýndaki son iskeleleridir. Balýk lokantalarý ile þöhretli her iki komþu semt ve karþý kýyýda bulunan Anadolu Kavaðý tatil günleri çok kalabalýk olur.
Boðaziçi bu yerleþimleri geçtikten sonra sadece yeþil koruluklarla örtülü yamaçlara sahiptir. Her iki kýyýda son yerleþimler Karadeniz`e komþu Anadolu ve Rumeli Fenerleri ile balýkçý köyleridir.
Üsküdar: Üsküdar, Kýz Kulesi ile bütünleþen bir semttir. Karþýya, Avrupa`ya geçiþin iskelesidir. Meydandaki 16. yüzyýl camileri, ortadaki abidevi çeþme, sahildeki minyatür Þemsi Paþa Cami ve Medresesi Türk sanatýnýn güzel örnekleridir. Tarihi Karacaahmet Mezarlýðý ve daha ilerideki büyük ve küçük Çamlýca tepeleri Üsküdarýn sýrtlarýnda bulunur. Tepeler çamlýklarla örtülü olup, Adalarýn ve Boðazýn kuþ bakýþý manzaralarýna hakimdir.
Kadýköy: Marmara sahillerindeki güzel Kadýköy`de tarihi yapý bulunmaz. Istanbul`un son yüzyýlda hýzla geliþen semtlerinden biridir. Antik Kahlkedon yerleþim biriminde sonralarý bir çok manastýr inþaa edilmiþti. M.S. 5. yüzyýl Hýristiyanlýk dünyasý önemli konsül toplantýlarý burada yapýlmýþtý. Eski bahçeli malikanelerin çok azý zamanýmýza gelebilmiþtir. Yat Kulüpleri, marinalar, geniþ caddeler, Kadýköy sahilleri boyu uzanýr.
Fenerbahçe güzel bir gezinti yeridir. Meþhur Baðdat Caddesi de alýþveriþ imkanlarý ile ünlüdür. 1908 yýlýnda tamamlanan Prusya mimari üslubundaki Haydarpaþa Tren Ýstasyonu, Üsküdar çýkýþýndadýr. Ýstasyon Baðdat demiryolunun ilk (veya son) duraði idi. Yandaki yamaçta Kýrým Savaþýnda hayatlarýný kaybeden Ingiliz ve Fransýz askerlerinin mezarlarý ve abideleri, büyük askeri hastanenin yanýnda bulunmaktadýr.<br><br>Ticari liman tesisleri arkasýndaki tepelere yerleþmiþ iki büyük bina vardýr. Saat kuleli olan eski Haydarpaþa Lisesi, þimdi üniversitedir. Diðeri, büyük ve 4 kuleli olan Selimiye Kýþlasýdýr (19. yy). Kýrým Savaþý sýrasýnda buradaki yaralýlara hemþirelik yapan Florence Nightingale anýsýna kaldýðý oda o günlerdeki gibi korunmaktadýr.
Þile: Üsküdar`dan 50 km. mesafedeki þirin ve güzel turistik kasaba Karadeniz sahillerindedir. Kýsmen tamamlanmýþ otoyolu ve sonrasý ormanlarý aþan viraj yol ile geniþ ve meþhur Þile plajlarýna ulaþýlýr. Balýkçý barýnaði, Ceneviz kale kalýntýsý ve þöhretli feneri görülmeye deðer yerlerdir. Batýda plajlar, kasabanýn doðusunda da bir sýra küçük kumsal koy uzanýr. Yaz aylan hareketli ve kalabalýk geçer, bol sayýda pansiyon ve oteller mevcuttur.
Adalar: Prens Adalarý adý ile de bilinen Istanbul Adalarý, Marmara Denizinde, þehre bir saat kadar yakýnlýkta 8 adadýr. Haliç giriþi ve Kabataþ Iskelelerinden kalkan vapur veya deniz otobüsleri dört adaya muntazam seferler yaparlar.
Bizans devrinde manastýrlarýn kurulduðu Adalar, saray mensuplarýna yazlýk veya sürgün yeri olmuþ; Heybeliada`da Bizans`ýn son yapýsý, Meryem Ana`ya ithaf edilmiþ küçük kilise, Deniz Lisesi üst binasý avlusunda bulunur.
19. yüzyýl baþlarýnda servise giren buharlý vapurlar ile Adalar`a ulaþým kolaylaþmýþ, okullar ve oteller de inþa edilince nüfus artýþý baþlamýþtýr. Büyükçe olan, yan yana sýralý dört ada yazlýk evler, villalar, çamlýk korularla kaplý olup, plaj ve piknik yöreleri ile ünlüdürler. Mayýs ayýndan eylül sonuna kadar kalabalýklaþan Adalar diðer zamanlarda tenhadýr. Yerleþim bölgelerinin iskelelere yakýn çevrelerde, þehre bakan yönde geliþtiði, tepeleri çamlýklarla örtülü ada yollarýnýn tek vasýtasý faytonlardýr. Mevsim boyu, bilhassa tatil günlerinde koylar ve plajlar özel yat ve motorlarýn, yelkenli teknelerin çekici duraklarýdýr.
Her adada bulunan Yelken ve Su Sporlan kulüplerinin ilki ve meþhuru Burgaz Adasýndadýr. Hikaye yazarý Salt Faik Abasiyanýk adada yaþamýþ, yaþadýðý ev müzeye çevrilmiþ ve uðraðý, gün batýmý ile þöhretli Kalpazan Kaya mahalli meþhur bir kahve olmuþtur.
Heybeli yönünde, þeklinden dolayý adlandýrýlmýþ, Kaþýk Adasý yer alýr. Heybeli Ada`nýn ikiz tepeleri arasýnda Deniz Lisesi üst binasý bulunurken, öndeki diðer tepe üzerinde, çamlýk içerisinde, Rum Ruhban Okulu ilk görülen büyük yapýlardýr. Ada iskelesi yanýnda Deniz Lisesi sahil boyu uzanýr. Lokanta ve çayhaneler diðer yöndedir. Yerleþim alanlarýnýn arka cephesinde çok güzel bir koy ile, Kaþýk Adasý`na bakan tarafta halk plajý ve Deniz Kulübü tesisleri ile arkasýnda meþhur Deðirmen Burnu piknik alaný bulunur. Tepeleri çevreleyen yollarda, çamlar içerisinde güzel ve manzaralý yürüyüþ güzergahlan adayý dolanýr. Ada okullar ve sanatoryum tesislerinden dolayý kýþ aylannda da nispeten hareketlidir.
Takým Adalarýn en büyüðü ve meþhuru Büyük Ada`dýr. Fayton turu ile etrafý iki saate yakýn bir sürede dolaþabilirsiniz. Ancak bir saatte dolaþýlan yarým tur daha enteresandýr. Halk plajlarýndan Heybeli Ada yönündeki Yörük Plajý þahane bir koyda bulunmaktadir. Dil Burnu mesire alaný tercih edilen güzel bir yerdir. Iskele civarý kalabalýk yerleþim bölgesinin aksine adanýn güney tarafý ýssýzdýr. Buralardaki koylar teknelerin ziyaret yerleridir. Adanýn üst sýrtlarýnda harap halde bulunan 19. yüzyýl yapýsý eski oteli, belki dünyadaki en büyük ahþap yapý, ihya edileceði zamanýn özlemi ile ayakta durmaya çabalamaktadýr. Büyük Ada iskele civarý lokantalarý, çayhaneleri ve dükkanlarý ile renkli ve hareketlidir. Yaz aylarýnda servis veren dört oteli vardýr. Güzel evler, bakýmlý bahçeler eþsiz manzaralar adalarý gezenlerde unutulmaz anlar býrakýr. Sonraki Sedef Adasý sakinlerinin dýþýnda gelenlere plajý ile açýktýr.
Çevresi
Ýstanbul`un dýþýndan 25. km.de, Karadeniz`in Avrupa kýyýsýnda Kilyos`un geniþ kumsallarý yaz aylarýnda Ýstanbullularý çekmektedir. Karadeniz`den içeride, Avrupa kýyýsýndaki Belgrad Ormaný Ýstanbul`un çevresindeki en geniþ ormandýr. Ýstanbullular, hafta sonlarýnda, gölgeliklerinde, mangallý aile piknikleri yapmak amacýyla arabalarýyla buraya giderler. Yöredeki 7 adet eski su deposu ve bazý doðal kaynaklar farklý bir atmosfer oluþturur. Osmanlý su kemerlerinden 16.`ncý yüzyýlda Mimar Sinan tarafýndan yapýlan Moðlova Su Kemeri en muhteþemidir. Golf Kulübü`nün üzerinden geçen yine Sinan`ýn eseri 800 m. uzunluðundaki Sultan Süleyman Su Kemeri Türkiye`deki su kemerlerinin en uzunlarýndan biridir.
Ýstanbul`dan 25 km. uzaklýktaki Polonezköy, 19`uncu yüzyýlda Polonyalý göçmenler tarafýndan Asya kýyýsýnda kurulmuþtur. Köy atmosferi içinde yürüyüþler, atlý gezintiler yapmak, buraya ilk gelenlerin yakýnlarýnca sunulan geleneksel Polonya yemeklerinden tatmak için Polonezköy, Ýstanbullularýn uðrak yeridir. Üsküdar`a 70 km. uzaklýkta Karadeniz kýyýsýndaki Þile`nin kumsallarý, restoranlarý ve otelleri burayý Ýstanbul`un en hoþ tatil mekanlarýndan biri haline getirmektedir. Turistik açýdan popüler olan yöre, tanýnmýþ Þile bezinin üretildiði yerdir.
Bayramoðlu - Darýca Kuþ Cenneti ve Botanik Parký Ýstanbul`un 38 km uzaðýnda eþsiz bir dinlenme yeridir. Yaya yürüyüþ yollarý, restoranlarý ile bu devasa park dünyanýn farklý bölgelerinden gelen kuþ çeþitleri ve bitkilerle doludur.
Marmara Denizi`ndeki günlük seyirlerinden sonra yatçýlarýn marinasýna yanaþabildiði þirin Eskihisar balýkçý kasabasý Ýstanbul`un güneydoðusundadýr. Türkiye`nin 19`uncu yüzyýl büyük ressamý Osman Hamdi Bey`in kasabadaki evi müzeye dönüþtürülmüþtür. Eskihisar ve Gebze arasýnda yer alan Anibal`ýn mezarý bir Bizans kalesi çevresindeki sitlerdendir.
Ýstanbul`dan 65 km. mesafedeki popüler tatil yeri Silivri`de birçok Ýstanbullunun yazlýk evi bulunmaktadýr. Burasý harika restoranlarý, spor ve saðlýk merkezleri ile büyük bir tatil yeridir. Konferans merkezi de iþ - tatil karýþýmý faaliyetleri ve "kültür turizmi" için þehrin hýzlý temposundan kaçan iþ adamlarýný çekmektedir. Tarifeli deniz otobüsü servisi Ýstanbul`u Silivri`ye baðlamaktadýr.
Dokuz ada ile bezeli Marmara Denizi`ndeki adalar Bizanslý prenslerin sürgün yeriydi. Bugün artýk varlýklý Ýstanbullularýn yaz aylarýnda serin meltemlerine ve 19`uncu yüzyýl þýk evlerine kaçtýklarý mekanlardýr. Adalarýn en büyüðü Büyükada`dýr. Çam aðaçlarý arasýnda harika bir fayton gezisi yapabilir veya adanýn çevresindeki sayýsýz küçük koylardan birinde denize girebilirsiniz!
Diðer popüler adalar Kýnalý, Sedef, Burgaz ve Heybeliada`dýr. Muntazam araba vapuru seferleri adalarý her iki Avrupa ve Asya kýyýlarýna baðlamaktadýr. Yazýn Kabataþ`tan hýzlý deniz otobüsü servisi vardýr.
